Mallen klaar!

De tien mallen zijn er nu. Vrijdag ga ik naar de Afdeling Brood & Banket van het ROC van Amsterdam. De leerlingen daar gaan mijn mallen met chocolade vullen. Daat staat een financiele vergoeding tegenover. Maar ik heb ook toegezegd hen in aanraking te brengen met de nieuwe technieken van het Fablab. Innovatie in de praktijk.

Weer verder met de mallen

Gelukkig kan ik vanaf vandaag weer verder met de mallenproductie. Van een bedrijf in Scheveningen, dat zich met ornamentiek bezig houdt, kon ik een emmer siliconenspul overkopen. Ik tufde er vanaf Hollands Spoor heen met de experimentele NS-scooter, een electrisch aangedreven voertuig, stil en zonder uitlaatgassen. De actieradius (beloofd: 60 km) viel echter flink tegen. Ik kon op de terugweg nog net het station halen, door de laatste vijf á tien km maar met 10 km/uur te reizen. Dat schiet niet erg op ... .

ChocoPI, The Movie

Vandaag een gesprek gehad met een filmmaker die mij al eerder had benaderd met het voorstel een film te maken over dit project. Maar toen vond ik het nog wat te vroeg, zelfs om over het idee te praten. Nu ik noodgedwongen even moet wachten met de mallenproductie kwam er ruimte in mijn hoofd.

We lagen elkaar en het was een inspirerend gesprek. Dus wie weet ... . Wordt vervolgd.

Bommen en granaten !@#$%^&*

De winkel die de siliconen-rubber verkoopt zou op verzoek een vijf liter emmer voor mij apart zetten.

Door een blunder / foutje / miscommunicatie (het ligt er maar aan hoe mild je er tegen aan wilt kijken) is de laatste emmer echter al verkocht. En de nieuwe voorraad wordt pas eind september uit de USA in de haven van Rotterdam verwacht!@#$%^&*.

Om de moed erin te houden dit plaatje van de vijf mallen die ik al wél gebakken heb. En wel op een bedje van priemgetallen (zie een eerder bericht over Priemgetalservetten; die deal is dus gesloten).

Ik kan het!

Zonder vaseline lukte het inderdaad veel beter!

De siliconenmal sneed ik even aan de randen in met een plastic mesje en toen kon ik hem zonder veel moeite (wel voorzichtig te werk gaan!) uit de foammal lossen. OK, nu kan de serieproductie echt starten! Goed gedaan, jochie.

Thuis bakken met bassen

Ja, ook thuis kan ik bassen uit mijn luidspreker laten dreunen. Dat is wenselijk om de belletjes lucht die onbedoeld in het siliconenrubber komen zo veel mogelijk weg te krijgen (zie een eerder bericht). Ik zette hiervoor een toepasselijke CD op: Love and Mathematics. Tot dus ver klaagden de buren nog niet ... .

Somteken, zelfgebakken

Daar is die dan, het nieuwe teken, de Sigma, thuis-gebakken.

Toch ben ik niet erg tevreden (behalve over het feit dat ik dit in mijn eentje deed). Ik heb te kwistig met vaseline (om het lossen te vergemakkelijken) gesmeerd. Daarom is het oppervlak te onregelmatig geworden en zou de chocoladeletter dus te onregelmatig worden. Maar eens zonder vaseline proberen.

Een iets lagere mal, dus minder siliconenverbruik (kostenbesparing!), had ook wel gekund. 1.3 cm als basis onder de letter wordt aanbevolen, maar nu waren het wel wel 2 cm.

Over!

FilmPI

Gisteren gebeld door een filmer die wel iets in het ChocoPI-project zag om te verfilmen. Nee, geen bioscoopfilm nog ;-) het ging maar om 1 minuut. Hij denkt erover deel te gaan nemen aan Shooting Food, een filmcompetitie om de foodsector als creatief en innovererend neer te zetten.

Moet hier nog even over denken. Het initiatief komt misschien net wat te vroeg.

Even een beetje technisch verhaal

De fase in het FabLab sluit ik voorlopig af.

De start daar was vliegens-vlug, maar later kwam er toch wat vertraging in het proces, omdat de Modela-software die we gebruikten om de freesmachine aan te sturen niet altijd het resultaat (lees: de styrofoam mal) opleverde dat we verwachtten. Uiteindelijk kwam Mike met een oplossing voor dit probleem, dat bij mij wel wat frustraties had veroorzaakt.

Zat in het 3D-model, dat met CAD-software werd ontworpen, eerst eigenlijk alleen maar de PI zelf en ontwierpen we de 'doos' (waarin de siliconenrubber gegoten wordt) eromheen met de Modela-sofware, bij de laatste (geslaagde!) poging werd die 'doos' eromheen óók in het 3D-model opgenomen. Zo konden we het productieproces beter zelf in de hand houden.

Nu ga ik thuis verder met het vullen van de foammallen met siliconenrubber. Iedere dag eentje, neem ik me voor. En dan de nacht in voor het uitharden. Zeven PI's, drie Sigma's. En vervolgens half/eind september naar het ROC van Amsterdam (Brood & Banket) voor het vullen van de siliconen mallen met chocolade.

Ondertussen werk ik aan de publiciteit. Mijn artikel voor Euclides, hét vakblad voor de wiskundeleraar, is door de redactie met enthousiasme ontvangen en komt in het oktobernummer. Goed teken: de redactieleden vroegen mij al wat letters voor henzelf te reserveren ... .

And The Winner Is ....

Ik ga voor die honderd letters in zee met de afdeling Brood & Banket van het ROC van Amsterdam. Zoals ik hieronder al schreef: het mes snijdt dan aan twee kanten. Bovendien was hun prijs concurrerend. Mochten er uit dit experiment echte opdrachten voortkomen, dan liggen er na mijn rondje chocolatiers genoeg contacten om verder te gaan.

Terug naar mijn wortels

Vandaag was ik weer terug bij mijn wortels: het onderwijs, in dit geval een mbo-opleiding Brood & Banket. Waarom zouden chocolatiers in opleiding, onder supervisie, geen mooie letters kunnen maken? Ter plekke bracht de teamleider een offerte uit.

Het was ook prettig, na het rondje gevestigde chocolatiers, weer eens met een onderwijsman te praten. Hij realiseerde zich goed dat deze opdracht ook mogelijkheden biedt aan zijn leerlingen om met nieuwe technieken (zelf mallen maken met computergestuurde machines) in aanraking te komen. Het mes zou aan twee kanten kunnen snijden.

Dit was ook mijn allerlaatste bezoekje tijdens deze ronde. Morgen besluit ik. Er zijn nu vijf offertes uitgebracht, daar moet een keuze uit te maken zijn.

Shortlist

Ik ben er bijna!

Vanmor-gen een bezoek aan de zeer-professionele chocola-tier S. Ook hij maakte even een lettertje voor mij, puur dit maal. Maar wat me nog het meest aansprak: de prijs die hij noemde. Dat was precies de prijs die ik zelf van te voren bedacht had te willen uitgeven.

Weer beweging

De choco-latier die ik hieronder al noemde vond de door mij genoem-de prijs inderdaad zeer redelijk en zou het hiervoor ook willen doen. Hij wil - uiteraard - wel eerst een experimentje met het vullen van de mal gaan doen. Ik ga er maandag heen, hij zit niet in Amsterdam, maar wel in de buurt.

Dan verkeer ik in de luxe positie dat ik uit vier chocolatiers kan kiezen. Kies ik voor de laagste prijs? Kies ik voor ervaring? Kies ik voor jonge honden? Voor eind augustus neem ik een besluit. Het zou mooi zijn als dat overeenkomt met wat mijn gevoel mij ingeeft en met de inhoud van mijn portemonnaie.

Hierboven wat cirkeldiagrammen van de samenstelling van chocolade.
A = suiker; B = cacaoboter; C = melkpoeder; D = andere ingrediënten;
E = cacaomassa.

I = wit; II = melk ; III = puur

Bron: Cacao & Chocolade online

Even stagnatie

Vorige week woensdag was ik bij twee jonge beginnende chocolatiers, met een zaak T. Na afloop had ik het idee: met hen wil ik wel in zee gaan! De sfeer was goed, ze wilden wel wat, ze waren ook open. De prijs die ze noemden was ook nu wat aan de hoge kant, maar met wat loven en bieden moest daar wel uit te komen zijn, dacht ik. Zij zouden met een (prijs)voorstel komen, spraken we af.

Ik heb ze na afloop van mijn bezoekje direct een mailtje gestuurd, van de week nog twee keer opgebeld, maar nog steeds geen voorstel of reactie ontvangen. Vreemd!

Gelukkig kan ik voor advies inmiddels terecht bij een gepensioneerde, vriendelijke en behulpzame man uit het vak. Die verzekerde me dat de prijs die ik zelf in gedachten had een redelijke was. Ik was daar blij mee, zo gek ben ik dus kennelijk niet. Maar ik kende de prijzen in dit metier natuurlijk niet. Nu heb ik nog een tweede richtprijs, naast die van J.

Hij gaf me nog een nieuw adres en dacht dat deze man wel voor mijn prijs zou willen en kunnen werken. Daar ga ik nu dus achteraan.

Verjaarskado; professionele ChocoPI!

Hiernaast staat een onverwachts verjaarskado.

Vanmorgen was ik, met mal, bij chocolatier J en die bood spontaan aan diezelfde dag een ChocoPI voor mij te maken. Ik kon de letter, met doosje en al, vanmiddag al ophalen, hij had deze dag net chocoladedag. De eerste professionale PI, als verjaarskado (nu ja, kado, voor de gebruikte grondstof moest ik gewoon betalen).

Deze letter ziet er al heel wat beter uit dan de pi die ik zelf in elkaar geflanst had. Wil ik er nog eventueel glans op, dan zou ik een ander materiaal voor de mal moeten gebruiken. Siliconenrubber staat de warmte niet voldoende af, waardoor de chocola te langzaam afkoelt. J noemde twee alternatieven. Ik ga eens op onderzoek.

J noemde ook een prijs. Die vond ik te hoog. Maar nu heb ik tenminste een richtprijs om met anderen te onderhandelen. Morgen is chocolatier X aan de beurt, nummer vijf in de rij alweer.

Chocolatier 2

Afgelopen woensdag zat ik bij S van de winkel E in de werkruimte achter de winkel. Ook daar was de reactie op het idee enthousiast. En ook daar deed men niet moeilijk over het openbaar maken van het fabricageproces. Maarrrr: ambachtelijkheid werd wel gezien als hetzelfde als met de hand maken, wat volgens mij niet het geval is. Ze hebben in ieder geval geen echte productielijn. Als ze iets maken (chocolaatjes e.d.) gaat de grondstof (callets; in het Vlaams: chocoladedrops; weer wat geleerd) eerst de magnetron in en worden daar naar 50 graden gebracht; dan volgt de rest van het tempereerproces. Op de zak met callets van de firma Callebaut stond een aardig grafiekje van het temperatuurverloop tijdens het proces. Goed voor het artikel dat ik voor Euclides schrijf! Op de site van Callebaut staan heel instructieve filmpjes over het kristallisatieproces.

In wat voor andere wereld ben ik nu weer beland? Ik kom wel steeds verder van de wiskunde ;-) Maar nog steeds vind ik het interessant en leuk!

Letter 1

Bijschrift toevoegen

Daar is die dan. Ik voel me trots, vooral omdat het allemaal zo onvoorstelbaar snel is gegaan. De letter kwam makkelijk uit de mal. Toch valt er nog wel wat aan de kwaliteit te doen. Zo is deze letter te zacht, te vettig (vanwege de boter?) en te onregelmatig. Maar de eerste stap is gezet. Vanmiddag naar chocolatier 2.

Thuisexperiment 1

Door wat chocoladerepen (450 g), gemengd met roomboter (125 g) au bain marie om te smelten, maakte ik wat chocolademassa. De temperatuur probeerde ik op 30 graden te houden (dat had ik ergens gelezen). De chocola werd zo wel vloeibaar, maar niet gietbaar, hetgeen ik eigenlijk had verwacht. Met een spuitzak heb ik de massa toen in de mal gespoten. Mooi egaal wordt het zo niet en of nu alle hoekjes gevuld zijn? Afijn, de letter ligt nu in de ijskast. Maar eens kijken wat er van komt.

Ik had nog massa over voor een tweede letter, maar geen mal meer ;-(. Verder een hoop troep, maar dat is misschien omdat het de eerste keer was.

Sinterklaas in juli

Vandaag was het een beetje Sinterklaas voor mij. Terwijl het buiten meer dan 30 graden was pakte ik mijn pakje uit, de (negatieve) mal van siliconenrubber. Die zag er netjes uit. De luchtbelletjes waren nauwelijks te zien, behalve bij scherpe hoeken. De enige oneffenheid die we zagen was op de plek waar ik wat met lijm gemorst had.

Jammer dat de (positieve) foammal bij het uitpakken beschadigd raakte. Op een kritiek moment trok ik net iets te hard. Maar dit was toch nog niet de definitieve productiemal. Daarvoor zijn eerst gesprekken met patissiers nodig en moet ik wat zakelijke afwegingen maken. Ik heb nu in ieder geval iets om te laten zien. En ik kan nu ook in mijn keuken aan de slag om met wat huisvlijt een paar letters te maken, ook weer bij wijze van proef.

In het begin van de middag heb ik nog wat gespeeld met de programmatuur die we tijdens het proces gebruikten: een bescheiden 3D-ontwerpprogramma (3DText)om de vorm te maken en het programma dat het fysieke proces op de freesmachine aanstuurt (Modela Player 4).

Nu even een paar dagen niet aan chocola denken. Volgende week ga ik verder.

Rondje Chocolatiers, deel 1

Vandaag allerhartelijkst ontvangen door patissier/chocolatier K. K is een echte ouderwetse ambachtsman, die vrijwel al het werk (nog) met de hand doet. Hij heeft nog plastic mallen liggen vanaf het begin van zijn zaak. Hij liet me er een van een half ei zien. Die mallen zijn ooit gekocht van een Italiaanse mallen fabrikant.

De chocola wordt met een puntzak in die mallen gespoten, de vorm even met de handen geschud, even opgewarmd (is dat misschien voor het aan elkaar plakken van de eihelften?) en klaar is het chocoladeproduct. Vervolgens komen bij de chocoladeletters de tierelantijnen er nog boven op. Dit alles, samen met het verpakkingsdoosje, brengt zijn letter op 10 á 12 Euro per stuk, zegt A uit zijn hoofd.

Hoe smakelijk deze letter ongetwijfeld zal zijn, deze prijs lijkt me nogal hoog voor onze potentiële klanten. Deze betalen vooral voor het idee en niet voor de hoogst-mogelijke kwaliteit. Ik denk dat ze wel EUR 7,50 willen betalen, maar niet veel meer.

Samenvattend: leuke, behulpzame, man. Ik heb in drie kwartier veel geleerd (hij informeerde nog even bij een collega of de chocoladeletter wel goed uit een siliconenmal zou komen; het antwoord was gelukkig bevestigend). Maar ik denk dat hij in een te hoge kwaliteits- (en prijs)klasse zit voor onze PI.

Aan het bezoek hield ik nog een tomaten(!)ijsje over. Lekker! Niet direct als je gewoon trek hebt in een ijsje, maar bijvoorbeeld als voorafje bij een diner.